Đi học đại học thực ra là bài toán phân bổ năng lượng hơn là cố gắng học chăm chỉ. Chia học kỳ thành 4 chặng rõ ràng: cân đối môn nặng nhẹ, chọn đúng giảng viên, đọc kỹ syllabus buổi đầu để biết phần nào đáng đầu tư, và ôn thi trước 4 tuần. Biết cách chia sức thì đi học sẽ rất nhẹ nhàng.
Thời mới vào đại học, mình từng nghĩ chỉ cần chăm chỉ lên lớp và ghi chép đầy đủ là điểm sẽ tự động cao. Nhưng sau vài kỳ học, mình nhận ra đại học thực chất là một bài toán phân bổ năng lượng. Ai biết chia sức và chuẩn bị chiến thuật từ sớm thì có thể có nhiều thời gian để làm những việc khác, vừa giữ được GPA đẹp; còn ai cắm đầu học chay thì rất dễ kiệt sức.
Đây là 4 chặng chiến thuật mình luôn áp dụng để đi qua từng học kỳ một cách nhẹ nhàng nhất.
1. Nắm trọn lộ trình trước khi chọn môn
Đừng đợi tới sát ngày mở cổng đăng ký mới bắt đầu cuống cuồng xem kỳ này học gì. Bước đầu tiên sinh viên năm nhất nên làm là lên website của khoa tải ngay khung chương trình về để xem toàn bộ tín chỉ mình sẽ phải trải qua trong suốt năm học.
Khi đã có bức tranh tổng thể, quy tắc vàng của mình là: một kỳ chỉ nên gánh tối đa 3 môn nặng, kẹp thêm 3 môn nhẹ và 1-2 môn đại cương để kéo điểm. Đặc biệt, đừng bao giờ dồn 3-4 môn tính toán nặng đô vào cùng một kỳ trừ khi bạn muốn tự làm khó bản thân. Cứ lên các hội nhóm sinh viên hoặc hỏi thẳng anh chị khóa trên xem môn nào gắt, môn nào dễ thở để chủ động sắp xếp thời gian biểu từ sớm.
Website tham khảo: Khoa Quản Trị Kinh Doanh IU-VNU
2. Chiến thuật đăng ký môn và chọn giảng viên
Nhiều bạn hay đùa đăng ký môn là "cuộc chiến nhân phẩm". Nhưng nhân phẩm cũng cần chuẩn bị kỹ. Trước giờ mở cổng, hãy lập sẵn danh sách các thầy cô mà bạn cảm thấy hợp phong cách nhất hoặc được review tốt. Mỗi giảng viên có cách truyền đạt và gu chấm điểm rất khác nhau. Chọn đúng người hợp gu là bạn đã nắm chắc 50% hứng thú của cả kỳ học đó.
Lỡ như mạng lag hoặc trượt mất lớp mong muốn? Đừng vội nản:
- Canh tuần add-drop: Sinh viên nhảy ca liên tục trong tuần này, slot trống sẽ xuất hiện bất ngờ.
- Đăng ký lớp trợ giảng (TA): Một giải pháp cứu cánh rất tốt nếu lớp chính thức hết chỗ.
- Đi học ké: Nếu lớp hiện tại quá ngột ngạt, bạn hoàn toàn có thể vào nghe ké các thầy cô dạy cuốn và chấm project công tâm (như cô Tiên môn MKT, cô Ngọc Anh môn FM, cô Ngọc môn CT, thầy Mẫn môn IE, hay cô Thảo môn QM).
Học đúng người dạy cuốn thì làm project hay tiếp thu bài giảng cũng thấy dễ thở hơn hẳn.
3. Giải mã môn học ngay từ buổi đầu tiên
Buổi học đầu tiên luôn là buổi đáng tiền nhất trong cả kỳ. Đừng bao giờ cúp buổi này. Trong nghiên cứu giáo dục đại học, Slattery & Carlson (2005) chỉ ra rằng syllabus chính là một bản "khế ước học tập" xác định chính xác luật chơi giữa giảng viên và sinh viên.
Đây là lúc thầy cô phát syllabus và nói rõ luật chơi: trọng số điểm từng phần ra sao, ưu tiên chất lượng nội dung hay hình thức chỉn chu, và format project yêu cầu thế nào. Ở trường mình, cấu trúc kinh điển thường là:
- Project: 30%
- Giữa kỳ: 30%
- Cuối kỳ: 40%
Khi đã nắm chắc con số này trong tay, bạn sẽ biết chính xác phần nào cần dồn 100% công lực, phần nào chỉ cần làm tròn vai để giữ điểm an toàn. Đỡ phải ôm đồm tất cả mọi thứ rồi đuối sức giữa chừng.
4. Ôn thi trước 4 tuần để không bao giờ phải thức trắng đêm
Mình có một nguyên tắc bất di bất dịch: luôn bắt đầu ôn thi trước 4 tuần. Về mặt khoa học nhận thức, đây chính là phương pháp Luyện tập Giãn cách (Distributed / Spaced Practice) được nghiên cứu bởi Cepeda et al. (2006) và được Dunlosky et al. (2013) xếp vào nhóm kỹ thuật học tập có độ hữu dụng cao nhất (High Utility). Nghe 4 tuần thì có vẻ sớm, nhưng thực ra mỗi ngày bạn chỉ cần xem lại một lượng kiến thức rất nhỏ để não củng cố dấu vết trí nhớ, thay vì nhồi nhét cấp tốc (massed cramming) và kiệt sức trước ngày thi.
Trước khi bắt tay vào ôn, hãy hỏi thẳng thầy cô về format đề thi:
- Đề thi mở hay đóng?
- Số lượng câu hỏi và tỷ lệ trắc nghiệm hay tự luận?
- Chương nào là trọng tâm nhất, và có bài tập mẫu (sample) không?
Biết rõ format đề giống như bạn có một tấm bản đồ trong tay. Bạn sẽ chỉ tập trung vào đúng những thứ thực sự xuất hiện trong bài thi thay vì ôm cả cuốn giáo trình mấy trăm trang trong vô vọng.
Học đại học không khó, cái khó là biết cách chia sức và làm chủ năng lượng của chính mình. Chúc các bạn có một học kỳ êm đẹp!
Tài liệu tham khảo (References)
- Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T., & Rohrer, D. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354-380. (Hiệu ứng giãn cách - Spaced Practice).
- Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., & Willingham, D. T. (2013). Improving Students' Learning With Effective Learning Techniques: Promising Directions From Cognitive and Educational Psychology. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4-58.
- Slattery, J. M., & Carlson, J. F. (2005). Preparing an Effective Syllabus: Current Best Practices. College Teaching, 53(4), 159-164. (Giải mã syllabus như một khế ước học tập).
- Khoa Quản Trị Kinh Doanh, Trường Đại Học Quốc Tế (HCMIU - VNU). Khung chương trình đào tạo Cử nhân Quản trị Kinh doanh. hcmiu.edu.vn.
